Porto / Rondreis door Portugal / Wilma op reis

Prehistorie en Romeinse Tijd

Archeologisch onderzoek gedurende de laatste twee decennia van de twintigste eeuw heeft aangetoond dat de ongeveer 75 meter hoge heuvel waarop nu de Sé (kathedraal) staat (morro da Pena Ventosa) continu bewoond is sinds het einde van de bronstijd. Ten tijde van de verovering van het gebied door de Romeinen in 137 V.C. werd deze nederzetting Cale genoemd. In de derde eeuw werd rond deze nederzetting een muur gebouwd, die bekendstond onder verschillende namen: Muralha Primitiva, Cerca Velha of Muralha Românica, en ook wel foutief als Muralha Sueva naar de latere overheersers. Met een omtrek van ongeveer 750 meter omvatte deze muur een gebied van ongeveer 4 ha.

Er ontstond aan de rivieroever een tweede nederzetting, Portus Cale (Haven van Cale), later bekend als Portucale. Dit werd een belangrijke schakel in de wegen tussen de Romeinse provincies Hispania Lusitania ten zuiden van de Douro en Gallaecia ten noorden van deze rivier. Tegen het einde van de Romeinse overheersing was Portucale de naam waarmee de streek rond de stad werd aangeduid.

Riberia

Ribeira (rivieroever) is een van de oudste delen van de stad. De fraaie ligging aan de rivier en de oude bebouwing maken het tot een van de populairste delen van de stad bij zowel de lokale bevolking als toeristen. Praça da Ribeira is het centrale plein. Op dit plein en op de erop uitkomende kades en straten zijn tal van restaurants en bars. De Muralhas Fernandinas liepen op Ribeira langs de rivier. Langs de Cais da Ribeira (Kade van Ribeira) zijn later openingen in de muur gemaakt om deze te verbinden met de erachter liggende bebouwing. Van de oorspronkelijke stadspoorten in de muur langs de rivier is er nog een over in de Muro dos Bacalhoeiros op de Cais da Estiva, de Postigo do Carvao (Kolenpoort). De Rua Infante Dom Henrique is aangelegd in de vijftiende eeuw en vormde een contrast met de zeer nauwe middeleeuwse straatjes. De naam van de straat was destijds Rua Nova (Nieuwe Straat). Het was een voorname straat waar veel gegoede burgers van de stad woonden. In 1885 is, gelijktijdig met de bouw van de Mercado Ferreira Borges, de Praça do Infante aangelegd. Tegenwoordig bevindt zich hieronder een parkeergarage. Om Praça en Cais da Ribeira te ontlasten van het toenemende verkeer is in 1947 begonnen met de aanleg van de Túnel da Ribeira tussen de Rua Infante Dom Henrique en het benedendek van de Ponte Luís I. Deze tunnel is in 1950 geopend, 200 meter lang en 15 meter breed.

Vroege en Hoge Middeleeuwen

Met het verdwijnen van de Romeinse overheersing werd Gallaecia, en daarmee ook Porto het gebied van de Sueben, die op hun beurt in 585 het onderspit dolven tegen de Visigoten. Beide Germaanse volken gingen na enige tijd geheel op in de veel talrijker Vulgair Latijns sprekende bevolking. Op munten uit de laatste decennia van de zesde- en eerste decennia van de zevende eeuw tijdens het bewind van de Visigotische koningen Leovigild, Reccared I, Liúva II en Sisebut komen de opschriften Portucal en Portocal voor.

In 716 werden de stad en omgeving ingenomen en vernield door de Moren. In 750 deed Alfons I van Asturië een poging het gebied te heroveren, maar in de erop volgende eeuw waren de stad en omgeving vrijwel ontvolkt. Het was Vímara Peres die in 868 het gebied in bezit bracht van koning Alfons III van Asturië en de herbevolking op gang bracht. Hetzelfde jaar werd Vímara Peres de eerste graaf van Portucale.

Ten tijde van de aanval van Almanzor op Santiago de Compostela in 997 kwam Portucale tijdelijk in bezit van de Saracenen. In 999 werd de stad veroverd door Dom Munio Viegas. In de erop volgende eeuw werd het gebied geregeld binnengevallen door de Normandiërs.

In de twaalfde eeuw maakte de stad belangrijke ontwikkelingen door. De dreiging van de Moren en Normandiërs was zo goed als verdwenen. De stad kreeg stadsrechten, de oude muren uit de Romeinse tijd werden herbouwd en er werd begonnen met de bouw van de Sé (kathedraal). In de dertiende eeuw nam de bebouwing buiten de stadsmuren toe, mede door de stichting hier van de eerste kloosters door de Franciscanen en de Dominicanen. Langs de rivier werd het gebied bebouwd westelijk van de huidige Praça da Ribeira. Deze bebouwing groeide spoedig samen met het al bestaande Miragaia, een kleine nederzetting van vissers en scheepsbouwers.

Luis I-brug.

Op 11 februari 1879 vaardigde de Portugese regering een wet uit voor de bouw van een nieuwe brug over de Douro in Porto ter vervanging van de bestaande Ponte Pênsil. Door een zevental bedrijven werden er in totaal negen voorstellen ingediend voor ontwerp en bouw van de brug: Société de Braine Leconte, Société des Batignolles (twee voorstellen), Eiffel et Cie., Auguste LeCoq. Andrew Handyside, Société Anonyme de Construction et des Ateliers de Willebroeck (twee voorstellen) en John Wixon. Een van de beide voorstellen van Willebroeck was van de hand van Théophile Seyrig, medeoprichter in 1868 van Eiffel et Cie en tot 1879 in deze onderneming compagnon van Gustave Eiffel. Het ontwerp van Seyrig werd verkozen en de bouw van de brug werd dan ook uitgevoerd door Willebroeck. De Maria Pia-spoorbrug die tussen 1875 en 1877 door Eiffel et Cie. werd gebouwd is ontworpen door Seyrig toen hij nog compagnon was van Eiffel. Dat de beide bruggen overeenkomsten vertonen is dan ook geen toeval. De bouw van de Ponte Luís I begon in 1881. Op 31 oktober 1886 werd het bovendek van de brug officieel geopend. Twee jaar later was het werk volledig voltooid en werd op 31 oktober 1888 ook het benedendek geopend.

Torre dos clérigos

De Torre dos Clérigos is een bekende toren in het centrum van Porto en zit vast aan de kerk Igreja dos Clérigos.

De toren is vanaf een groot deel van de stad zichtbaar en is een van de meest karakteristieke symbolen van Porto en Portugal. Het was met 76 meter hoogte, de hoogste (kerk)toren van Portugal.

De bouw ervan werd in 1754 begonnen en in 1763 onder leiding van de Italiaanse architect Nicholas Nasoni beëindigd. Het is gebouwd in de barokke stijl.

Vanuit de toren heb je, vanzelfsprekend, een prachtige uitzicht over Porto.

Jardins do Palácio de Cristal

De Jardins do Palácio de Cristal werden ingewijd in 1860, vijf jaar voordat het Palácio de Cristal zelf gereed kwam. Het park is 9,57 ha groot. De ligging maakt dat er in het park diverse plaatsen zijn met een fraai uitzicht over de rivier. Verschillende delen van het park hebben een eigen thema, zoals de Jardim das Plantas Aromáticas (Tuin met aromatische planten), de Jardim das Medicinais (Medicinale tuin), de Jardim das Cidades Geminadas (Tuin van partnersteden), Jardim dos Sentimentos (Tuin van de Gevoelens) en de Jardim do Roseiral (Rozentuin). In het park bevindt zich ook een kapel gewijd aan Karel Albert van Sardinië die hier de laatste maanden van zijn leven in ballingschap heeft gewoond. Deze kapel, gebouwd op initiatief van de halfzus van Karel Albert, Frederica Augusta de Montléart, staat op het oude terrein van de Quinta da Macieirinha, dat in het park is geïntegreerd. In 2001 is in het pak de Biblioteca Municipal Almeida Garrett geopend naar een ontwerp van de architect José Manuel Soares.

Avenida da Bolsa

Station Sao Bento

Het is een van de belangrijkste stations van de stad, en ligt midden in het centrum. De spoorlijn tussen de stations Campanhaã en São Bento werd geopend op 7 november 1896, maar er werd in eerste instantie gebruik gemaakt van tijdelijke houten stationsgebouwen. De definitieve plannen voor het nieuwe stationsgebouw werden pas goedgekeurd in 1904. Het gebouw is uiteindelijk in 1916 gereed gekomen. Het is vernoemd naar een klooster dat op de plaats van het tegenwoordige station stond, het klooster São Bento de Avé-Maria.

In de stationshal zijn alle muren bedekt met de bekende Portugese tegels, azulejos. Hierop zijn bekende Noord-Portugese taferelen en oorlogen afgebeeld.

Cafe Majestic

Igreja de Sao Francisco

De bouw van deze kerk begon in 1383 en hij was in 1410 gereed. Het uitbundige interieur van houtsnijwerk met bladgoud dateert van de achttiende eeuw. Het gebouw is sinds 1910 een nationaal monument. De kerk maakte altijd deel uit van een complex van bouwwerken. Het kloostergebouw is verwoest tijdens het beleg van Porto. Op de locatie daarvan staat nu het Beursgebouw.

Lello e Irmao

Deze boekwinkel aan de Rua das Carmelitas werd geopend in 1906 en is wereldberoemd wegens het interieur. Tegenwoordig is het een van de belangrijkste bezienswaardigheden in de stad en de toeloop van toeristen die niets kochten was dermate groot dat sinds juli 2015 een toegangsprijs van € 3 wordt geheven om de kosten van het in stand houden van het pand mede te kunnen dekken. Deze toegangsprijs wordt in mindering gebracht op de prijs indien men iets koopt. Het pand is sinds 2013 een nationaal monument.

Se

De bouw van de kathedraal begon halverwege de twaalfde eeuw en werd afgerond aan het begin van de dertiende eeuw. Later werd het gebouw nog uitgebreid en werden er diverse modificaties aangebracht, onder andere door Niccolo Nasoni in de achttiende eeuw. De kathedraal is sinds 1910 een nationaal monument.

Igreja do Carmo

Irgeja de Santa Clara

Moderne Tijd

Hoewel in Portugal de industrialisatie nooit de omvang had zoals in de meeste andere Europese landen, werden er, zeker in en rond de steden tal van fabrieken gebouwd. Dat gebeurde ook in de buitengebieden van de stad, zoals Bonfim, Massarelos, Cedofeita, Lordelo do Ouro en Ramalde. Er werden in de stad speciale markten gebouwd, de eerste parken werden aangelegd (Cordoaria, São Lazaro), en begonnen met de aanleg van systemen voor stromend water en riolering. Ook werd er straatverlichting met gas geïntroduceerd. Er werden nieuwe bredere straten aangelegd. De eerste vaste bruggen over de rivier werden gebouwd. Er werden tramlijnen aangelegd. De stad werd aangesloten op het spoorwegnet. Aan de kust ten noorden van de stad werd de haven van Leixões gebouwd. De havenactiviteiten zouden zich geleidelijk van de rivier hiernaartoe verplaatsen. Gedurende de negentiende eeuw werd enkele keren buitengebied aan de stad toegevoegd, totdat in 1895 de huidige gemeentegrens was bereikt.

Gedurende de eerste helft van de twintigste eeuw ontwikkelde de stad zich verder. Het dicht bebouwde gebied ten noorden van de Praça da Liberdade werd gesloopt voor de aanleg van de Avenida dos Aliados. De Praça da Liberdade was nu het centrale plein van de stad geworden. De eerste decennia van de twintigste eeuw waren echter ook een politiek onrustige tijd die tot einde kwam met een militaire staatsgreep in 1925. Spoedig was António Salazar de machtigste man in het land. Deze dictator voerde een beleid om zoveel mogelijk invloeden vanuit het buitenland uit te bannen. Als gevolg daarvan stagneerde de modernisatie terwijl de economie steeds zwaarder onder druk kwam door de koloniale oorlogen die werden gevoerd. Aan het dictatoriale bewind kwam een einde met de Anjerrevolutie in 1974. Net als in de rest van het land was in en rond Porto de infrastructuur grotendeels verouderd en versleten. Met de toetreding tot de Europese Unie in 1986 kwam een inhaalslag op gang. Ook Porto maakte een versnelde modernisering door. Nieuwe wegen en bruggen werden gebouwd, er werd een sneltramsysteem gebouwd en tal van straten werden een voor een opgeknapt.