Tirano ligt op 2 uur treinen van Bergamo. De streek heet Valtellina, ten noorden van het Lago di Como; ik ken het van prachtige foto’s van berglandschappen.
Valtellina is bekend om zijn wijnen – doordat de valle, valei van van oost naar west loopt blijkt het een ideale plek voor wijnbouw te zijn. Gelukkig had ik de tijd om ´s avonds een heerlijke wijnproeverij bij het wijnhuis vlak naast ons hotel bij te wonen. Iets te veel geproefd , dus ik begon deze morgen met een enorme kater. Maar niet geklaagd, ´s avonds flink, ´s morgens flink.
Dan een stuk door de Dolomieten en weer koud en veel regen. Brrr.
Gardameer. Daar klaarde het gelukkig op en was het warm, hoewel we op de snelweg vaar Verona weer in een hevig onweer kwamen. Maar eenmaal bij Venetië ws het prima weer.
Het Gardameer is het grootste meer van Italië. Het heeft een oppervlakte van 369,98 km². Het landschap heeft een schilderachtig karakter door het diepblauwe water, de oleanders, de citroenbomen en de cipressen.
In morfologisch opzicht is de grote watermassa verdeeld in twee gedeelten. Het noordelijke deel is smal en ligt ingeklemd tussen steile bergen, waardoor het doet denken aan een Scandinavisch fjord. Het zuidelijke deel loopt uit in een breed bekken waar het schiereiland van Sirmione inpriemt.
Er liggen zeven kleine eilandjes in het meer:
- Isola del Garda, dat voor San Felice ligt
- San Biagio, bij de rots van Manerba
- Trimelone bij Cassone
- Sogno en Olivo, in de buurt van Malcesine
- de rotseilandjes Altare en Stella
Ten oosten van het meer liggen de Monte Baldo met zijn toppen, de Altissimo (2078 m), de Pozzette (2218 m) en de Telegrafo (2200 m). De steile kalksteenhellingen bieden tot aan de oever een afwisselend gezicht met weiden, bossen, rotsen, heuvels en valleien, littekens van steenlawines, cipressen, olijfgaarden, wijngaarden en hier en daar wat huizen en een paar kleine dorpjes.
De westkust tussen Riva en Gargnano bestaat uit steile, soms loodrecht uit het meer oprijzende rotsen, met hoog boven de scherpe bergen uitstekende toppen van de Pari (1991 m), Carone (1621 m), Denervo (1460 m) en de Pizzardo (1582 m).
De steile bergwanden worden doorsneden door een flink aantal nauwe valleien. De belangrijkste zijn:
- de vallei van de Ledro, die naar Ponale loopt
- de Toscolanevallei, waar de Valvestino doorheen stroomt
- de vallei van de Sarca, in het uiterste noorden van het meer, bij Arco, Riva en Torbole
De Sarca heeft uit het sediment dat ze met zich mee voert vlakke stukken land afgezet.
Het meer ten zuiden van de bergwanden ziet er totaal anders uit. Hier zijn geen steile rotswanden en vlak langs de oever of in de rotsen uitgehouwen wegen. Aan de westkant vanaf Gargnano is de oever vlak, alleen bij de Rots van Manerba wordt hij nog wat steil en hoog (218 m), maar van hier tot Desenzano en Peschiera is de bodem vlak, en dat blijft zo tot de rots van San Vigilio bij Garda.
Het quartair wordt gekenmerkt door ijstijden afgewisseld met interglaciale warmere periodes. Tijdens de ijstijden groeiden niet alleen de ijskappen op de noord- en zuidpool, maar ook de gletsjers in het gebergte. Het ontstaan van het Gardameer is dan ook een gevolg van deze gletsjerwerking. De kloof in de buurt van Riva del Garda werd door de gletsjer uitgeschuurd tot een U-dal. Naarmate de gletsjer zuidelijker schoof begon deze door de hoge temperaturen af te smelten. Bij dit schuifproces werd een stuwwal gevormd. Deze vorm van eindmorene strekt zich uit in een boog rond het einde van de gletsjertong. Deze stuwwallen vormden een barrière voor het smeltwater tijdens de warmere perioden van het quartair, zodat het door de gletsjer uitgeschuurde gebied achter de stuwwallen gevuld werd met (smelt)water. Dit proces is zichtbaar geworden met het ontstaan van het Gardameer.
Limone sul Garda is een gezellig en mooi stadje op de noordwestelijke oever van het Gardameer. In de zomer groeit de populatie flink, want mede dankzij meer dan 50 hotels in het plaatsje lopen er dan zo’n 10.000 toeristen rond.
Tot halverwege de vorige eeuw was het kweken van citroenen de grootste bron van inkomsten in Limone. Nog altijd zie je de betonnen palen die aan de rand van de citroenboomgaarden (limonaies) staan. Tussen die palen werden doeken gespannen om de vruchten in de winter te beschermen.
Met de ingebruikneming van de ‘Gardesana Occidentale’, de schitterende weg vanuit Riva del Garda langs het meer naar het zuiden werd Limone uit zijn isolement verlost en goed bereikbaar voor toeristen. Hiermee verdrong het moderne toerisme de cultuur van de citroenen als bron van inkomsten. Sinds 1985 zijn er weer twee functionerende citroentuinen te bewonderen. Ze zijn ’s avonds allebei prachtig verlicht.
Bij La Limonaia del Castèl kun je zien hoe citroenen worden geteeld. Je vindt er vijftig verschillenden citrussoorten: cedrocitroenen, kunquats, zoete en bittere sinaasappels, grapefruits en mandarijnen.
Toch ontleent Limone zijn naam niet aan de citroenen, maar aan het woord “limes” dat in het Latijn “grens” betekent. Tot 1918 was Limone een grensplaats tussen Italië en Oostenrijk. Sinds die tijd ligt Limone alleen nog op de grens van twee Italiaanse provincies: Brescia en Trentino. Het oude deel van het stadje, tussen het meer en de kustweg is een wirwar van smalle en steile straatjes vol winkeltjes. Langs de oever van het meer is een fraaie boulevard waar de terrassen uitnodigen tot het rustig genieten van een espresso of een heerlijk diner.
Maak jouw eigen website met JouwWeb