Meir en omgeving

Gepubliceerd op 8 december 2020 om 15:29

Samen met de De Keyserlei, de Teniersplaats en de Leysstraat vormt de Meir de verbinding tussen het Centraal Station en het historische centrum van de stad Antwerpen.

Het oudste gedeelte aan de Huidevettersstraat (thans nog steeds het breedste stuk) was oorspronkelijk (in de 13de eeuw) enkel een stilstaand water vandaar de benaming "Meere", waarschijnlijk ook gebruikt als houtdok, zie naam "Houtmeere".

Het werd in 1291-1314 bij de tweede stadsvergroting verder uitgebreid tot de wapper en in 1410 tot aan de Jezusstraat. In 1489 werd een vaart getrokken tussen de Meirbrug en de Wapper met twee bruggen ter hoogte van de Twaalfmaandenstraat en de Klarenstraat die aansloot op de Herentalsevaart via de Wapper en zorgde voor zoetwater. Vervolgens werd het water in 1541 gedeeltelijk overwelfd en spoedig werd de Meir een voorname, aristocratische straat, terwijl de benaming tijdens de 18de eeuw evolueerde naar "Meer", "Meir", "Place de Meir" en "Meirplaats".

Vanaf 1527 tot eind de 18de eeuw prijkte tegenover de Huidevettersstraat een monumentaal kruisbeeld. Van de talrijke 16de- en 17de-eeuwse kloosters, de Onze-Lieve-Vrouwebroeders (Sint-Jan Berchmanscollege), de miniemen en de cellebroeders is niets meer zichtbaar; uit de 18de eeuw zijn echter twee prachtige patriciërshuizen overgebleven, het zogenaamd Osterriethhuis en het (Koninklijk) Paleis op de Meir. De drang naar pronkerig machtsvertoon in de 19de en de 20e eeuw deden het kleine pittoreske verdwijnen voor imposantere representatieve gebouwen, onder meer talrijke banken en verzekeringsmaatschappijen.

De Meir is thans een belangrijk winkelcentrum; vandaar de meestal tot winkelpui verbouwde begane gronden. Uitdeinend naar de Meirbrug met een gebogen tracé, is voornamelijk de zuidelijke gevelwand in het oog springend; behouden gesloten karakter, enkel opengebroken aan de Wapper, benadrukt door de concave gevel van de Stadsfeestzaal (hieronder) die de overgang maakt met de pompeuze Leysstraat

Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen

Rubenshuis

Let op: 2023 Het Rubenshuis vernieuwt. Het museum is tijdelijk gesloten. Beleef na de renovatie twee keer zoveel Rubens. Vermoedelijk gaat het 2024 gedeeltelijk weer open en in 20257 weer in z'n geheel n.a.v. 450 Rubens

 

In 1610, na zijn huwelijk met Isabella Brant, liet Peter Paul Rubens (1577-1640) een woning verbouwen in de toenmalige Vaartstraat, nu de Wapper, aan de Herentalse Vaart. Rubens had zelf de plannen voor zijn paleis gemaakt, geïnspireerd op de Italiaanse renaissancepaleizen. Het werd een woning en atelier met een monumentaal portiek op de binnenplaats. Ook de tuin achter het Rubenshuis werd in Vlaams-Italiaanse renaissancestijl aangelegd, architectonisch vormde hij een geheel met de gebouwen en met het tuinpaviljoen in barokstijl. De kweek van bloemen, groenten en fruit gebeurde in perken omgeven met een lage haag.

Naast het woonhuis richtte hij een groot atelier in, waar leerlingen grote panelen en doeken beschilderden, een 25.000-tal in het totaal. Een echte schilderijenfabriek dus, maar de meester stond garant voor de kwaliteit. Dit liet Rubens toe hoge prijzen te vragen aan de vele buitenlandse vorsten die hij als klant had. In zijn privéatelier op de bovenverdieping maakte Rubens zelf tekeningen, portretten en kleinere schilderijen, en voerde hij een uitgebreide correspondentie met het binnen- en buitenland. Er zijn ongeveer 5000 brieven bewaard gebleven in zowel het Nederlands, het Frans, het Latijn als vooral, het Italiaans.

Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen

Van Haecht, de schatkamer van Cornelis van der Geest (Rubenshuis)

Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen

Centraal Station

Verreweg het mooiste station van de Lage Landen.

Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen

Begijnhof

Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen

Het Snijders & Rockoxhuis is een museum, ondergebracht in twee vroeg-17e-eeuwse historische panden in de Keizerstraat in AntwerpenDe Gouden Rinck was vanaf 1603 het woonhuis van Nicolaas Rockox  (1560 - 1640) dat vanaf 1977 tot 2017 dienstdeed als museum en naar hem werd genoemd. Na de samenwerking met het KMSKA  en het Gulden Cabinet werd De Fortuyne, het woonhuis vanaf 1620 van zijn buurman en Kunstschilder Frans Snijders  bij het museum gevoegd en op 24 februari 2018 opengesteld als Snijders&Rockoxhuis.

Wilma de krom in Antwerpen

Nicolaas Rockox, burgemeester, Humanist, mecenas en kunstverzamelaar kocht De Gouden Rinck, samen met de aanpalende woning. Rockox liet beide panden tot een patriciërshuis verbouwen. Adriaan van Heetvelde, Rockoxs neef erfde het huis na diens dood onder beding dat ingeval er geen nazaten overbleven men het huis moest verkopen ten voordele van de armen. In 1715 gebeurde dit ook. De nieuwe eigenaar Frans van Simpelvelt liet de renaissancegevel verbouwen in de toenmalige bouwtrant. De datum 1715 in de gevel verwijst daar naar. Een volgende grote restauratie vond in het tweede decennium van de 20ste eeuw plaats onder leiding van architect Jules Bilmeyer. Uit deze periode dateert een tweede galerij in de binnentuin van het huis. Het huis veranderde daarna vaak van eigenaar waaronder in 1949 de vzw Artiestenfonds die het onder impuls van Benoit Roose inrichtte als museum met een accent op neostijlen. De toenmalige Kredietbank, nu KBC, kocht in 1970 het Rockoxhuis van het Artiestenfonds over. Onder auspiciën van de bank werd gelijktijdig de vzw Museum Nicolaas Rockox opgericht, die belast was met de restauratie van het pand en het nog steeds beheert als een getuige van een groots verleden.

Wilma de krom in Antwerpen
Wilma de krom in Antwerpen

De binnentuin is een evocatie van de vroeg-17e-eeuwse stadstuin die Rockox naar alle waarschijnlijkheid bezat. Hij bestelde planten, heesters en boompjes in Aix-en-Provence, bij de botanicus en humanist Nicolas Claude Fabri de Peiresc (1580-1637). De zending is gedocumenteerd via begeleidende briefwisseling die bewaard bleef. Een aantal van deze planten maken weer deel uit van de binnentuin zoals olijfbomen, oleanders, styrax, een fluweelboom en vele andere. Tijdens de lente zijn er tulpen te zien en in de zomer versieren lelies de tuin.

De tuin evolueerde tot een plaats waar wetenschap, kunst enfilosofie  elkaar vonden. Rockox bezat immers een aantal tuintraktaten en filosofische werken van Justus Lipsius, die hij persoonlijk kende. Ook Abram Ortelius, Christoffel Plantijn en Jan Moretus behoorden tot zijn kennissenkring. Peter Paul Rubens noemde hem zijn ‘’vriendt ende patroon’’.

De vier deuren van de tuin zijn beschilderd door leerlingen van de Artesis Hogeschool Antwerpen met trompe-l'oeils die aanwezig waren in 17e-eeuwse stadstuinen, vooral om de illusie van een grote tuin op te roepen en om het perspectief te versterken.

Wilma de krom in Antwerpen