30 mei 2024

Vanaf vandaag weer langzaam terug naar huis. Eerst op weg naar Innsbruck, maar voor we zover zijn willen we eerst in Cortona wat drinken en eten. Dus gaan we weer de Dolomieten in. En wat denk je..? We komen weer in de regen terecht. En helaas zal dat niet meer veranderen.

In de Dolomieten van Belluno, halverwege Cortina d'Ampezzo en Passo Valparola, ligt een bijzondere rotsformatie: i Cinque Torri (de 'Vijf Torens'). Oorspronkelijk bestonden de Cinque Torri uit zes torens, maar zoals op bovenstaande  foto te zien is, is in Juni 2004 één van de torens (de 'Torra Trephor') plotseling in drie stukken omgevallen.  

Het groepje rotskolommen maakt deel uit van de Nuvolau bergketen en vormt een populaire oefenklimwand. Zo is een sportief uitstapje naar de Cinque Torri een vast onderdeel van de klimcursussen die door verschillende afdelingen van de CAI (Club Alpinisti Italiani - Italiaanse Alpinisten Club) aan haar leden aangeboden worden.

Vanuit de verte lijkt deze rotsformatie op een groepje uit de kluiten gewassen stalagmieten, maar wie zich op de steile paden tussen de torens waagt zal merken dat van dichtbij de steile rotswanden indrukwekkende hoogtes bereiken. De moeilijkheidsgraad van de ongeveer 130 klimroutes ligt dan ook tussen 3a en 8b, hetgeen de Cinque Torri voor zowel beginnende als vergevorderde klimmers aantrekkelijk maakt.

Cortina d'Ampezzo. Van de vroege middeleeuwen is er weinig bekend. De bewoners behoorden tot de Ladiners, een etnische groep die onder andere de Ladinische taal als gemeenschappelijk kenmerk heeft. In de zesde eeuw kwam de streek in handen van de Longobarden. Vanaf 776 behoorde het tot het rijk van Karel de Grote en later tot het Heilige Roomse Rijk. In 1420 werd Anpezo door Venetië veroverd. Op 21 oktober 1511 werd de stad heroverd door keizer Maximiliaan I en bij het graafschap Tirol gevoegd. Van 1809 tot 1813 werd Anpezo bezet door Napoleon. Na de val van Napoleon hoorde het gebied bij Oostenrijk, als deel van Oostenrijk-Hongarije.

Na de wapenstilstand van 4 november 1918, die een einde maakte aan de Eerste Wereldoorlog, werd Anpezo door het Italiaanse leger bezet. Volgens het Verdrag van Saint-Germain van 1919 werd de stad aan Italië toebedeeld. Omdat de Ladiners zich niet als Italianen, maar als taalkundige minderheid binnen Oostenrijk zagen, werden ze getroffen door de italianiseringspolitiek van Italië, die begon in 1919 en verhevigd werd door Benito Mussolini. Anpezo werd onder deze politiek losgemaakt van Zuid-Tirol, bij de provincie Belluno gevoegd en sindsdien Cortina d´Ampezzo genoemd. In de stad werd een monument opgericht voor de gevallen Italiaanse soldaten, maar er mocht geen monument komen voor de gevallen soldaten uit Anpezo zelf, omdat die aan keizerlijke Oostenrijkse zijde hadden gevochten. In 1998, tachtig jaar na de oorlog, kreeg men alsnog toestemming om een monument voor de gevallen eigen Ladinische soldaten uit het Oostenrijkse leger op te richten.

Na het einde van de Tweede Wereldoorlog sloot Cortina d´Ampezzo zich bij het streven van Zuid-Tirol aan om zich bij de nieuwe bondsrepubliek Oostenrijk te voegen. Dit had arrestaties van Ladinische separatisten door de Italiaanse veiligheidsdiensten tot gevolg. Men wilde daarna op zijn minst weer onderdeel worden van de provincie Zuid-Tirol. Op 29 oktober 2007 mocht er een referendum worden gehouden. De uitslag was dat 78% voor aansluiting bij Zuid-Tirol stemde. Protesten van de provincie Belluno en de regio Veneto leidden ertoe dat aan de volkswil geen gehoor gegeven werd. Belangrijkste reden was dat laatstgenoemde regio een toeristenplaats zou verliezen, waar welgestelde toeristen uit binnen- en buitenland veel geld uitgeven

Wat ik toen nog niet kon vermoeden was dat Henk ziek aan het worden was. Achteraf, als ik de foto bekijk, kun je het al wel zien. Wat was er aan de hand, bleek veel later, hartfalen en een dubbele longontsteking.

Innsbruck, ook in de regen.

En 's nachts ging het helemaal verkeerd. Door al het vocht in zijn lijf en de longontsteking, kreeg hij een delier, das een teken dat er ontstekingen zijn, terwijl je geen koorts heb. Dus was hij helemaal van het padje.